Stowarzyszenie Czysta Polska, jest organizatorem projektu „Czyste Tatry”.

Cele stowarzyszenia to podejmowanie inicjatyw na rzecz ochrony środowiska.

Wolontariusze:
+48 601 810 933
wolontariusze@czystapolska.org.pl

Kasprowy Wierch

Nasz Kasprowy

Kasprowy Wierch (1988, *1985, 1987m**), dawniej także Kasprowa Czuba; Kasprovy vrch. PS. Szczyt w gł. grzbiecie Tatr Zachodnich, ok. 7 km na pd.-wsch. od środka Zakopanego. Wznosi się na granicy państw, nad dolinami: Goryczkowa, Kasprowa, Gąsienicowa i Cicha Liptowska (ta ostatnia w Słowacji). K.W. jest oddzielony Goryczkową Przełęczą nad Zakosy od Pośredniego Wierchu Goryczkowego i Suchą Przełęczą od szczytu Beskid (za nim leży Przełęcz Liliowe, a za nią wznoszą się już Tatry Wysokie).

W 1935-36 z pomocą niemieckiej firmy Bleichert zbudowano kolej linową z Zakopanego (z Kuźnic) na Kasprowy Wierch. Projekt tej budowy był zwalczany przez ogromną większość społeczeństwa pol., protestowano w setkach artykułów i na licznych wiecach, sprzeciwiała się Państw. Rada Ochrony Przyrody (…) Obecnie, jak i dawniej, poglądy społeczeństwa na te sprawy są jednak podzielone: jedni cieszą się z ułatwień na K.W. i chcieliby podobne inwestycje mnożyć w Tatrach, inni pragną Tatry uchronić od takich zniszczeń.

K.W. od czasu budowy kolei linowej tłumnie odwiedzany zarówno w lecie, jak i w zimie. Pod wierzchołkiem stoi końcowa stacja (1959 m) z restauracją, a prawie na samym wierzchołku – budynek obserwatorium meteorol. (do wys. 1991 m). W późniejszych latach zbudowano na tym szczycie dodatkowe wyciągi narciarskie.

Z K. W. rozchodzą się liczne szlaki turystyczne, m.in. na Czerwone Wierchy, Świnicę, Halę Gąsienicową, do Morskiego Oka. W zimie z Kasprowego Wierchu zjeżdżają tłumy narciarzy różnymi trasami do Zakopanego. Na stokach Kasprowego Wierchu odbywają się często zawody narciarskie.

Maciej Pinkwart, Eugeniusz Wojdecki, Po linie do nieba… 70-lecie Polskich Kolei Linowych. Polskie Koleje Linowe, Zakopane 2006

Kasprowy Wierch

(…) W grudniu 1908 roku wycieczka na ten szczyt była elementem kursu narciarskiego, prowadzonego przez Mariusza Zaruskiego i Mieczysława Karłowicza. Kilka dni później Mariusz Zaruski w jednym ze swoich felietonów wspominał, jak to 9 stycznia 1910 r. licząca 7 osób grupa narciarzy wybrała się na Przełęcz Goryczkową i na grań Kasprowego Wierchu. W drodze powrotnej – pisze Zaruski – zjazd Aleksandra Bobkowskiego spod szczytu Kasprowego Wierchu do Kuźnic trwał 27 minut. W innym miejscu narciarskich wspomnień podaje, że Bobkowski w ciągu jednego zimowego dnia dwukrotnie wszedł na Kasprowy i zjechał ze szczytu do Kuźnic. Można by sądzić, że to osobista sympatia do Kasprowego powodowała Bobkowskim, gdy ćwierć wieku później zgłaszał projekt budowy kolei na ten szczyt. Jeśli jednak tak było, to sympatia ta była uwarunkowana głęboką wiedzą narciarską, wypracowana w trakcie własnej długoletniej praktyki: Kasprowy po prostu, jak na tatrzańskie warunki jest najlepszą górą dla uprawiania narciarstwa zjazdowego (…)

W początku 1934 r. Ministerstwo Komunikacji z inicjatywy Aleksandra Bobkowskiego zleciło wykonanie prac studialnych budowy kolei linowej w Tatrach. Rozważano możliwość poprowadzenia trasy na Kasprowy Wierch lub na Czerwone Wierchy, z Doliny Małej Łąki. Ten ostatni pomysł upadł we wstępnej fazie, z uwagi na odległość ewentualnej stacji początkowej od Zakopanego i związane z tym dodatkowe koszty. Zdecydowano się zatem na Kasprowy. Decyzję podjęto w lipcu 1935 roku (…)

Wśród milionów osób, które w ciągu tych 70 lat wyjechały koleją na Kasprowy, jest także Ojciec Święty Jan Paweł II, który jako papież odbył tę podróż 6 czerwca 1997 roku.

Wybierając się na szczyt Kasprowego Wierchu, zimą czy latem, warto pamiętać przede wszystkim o tym, że dzięki technice w kilkanaście minut przenosimy się w zupełnie inny świat: stromych, a niekiedy śliskich zboczy, zimą drzemiących na stokach lawin, nawisów na graniach, w świat zupełnie innego klimatu. Czasem mówi się, że klimat Kasprowego Wierchu przypomina południową część Grenlandii, ze średnią temperaturą roczną – 8 stopni Celsjusza. Najcieplejszy jest lipiec ze średnią temperaturą + 7,6 stopni Celsjusza, najzimniejszy zaś styczeń – -9,2 stopnie C.W tej części Tatr niemal nie ma dni bez wiatru, który stanowi może największe zagrożenie zarówno dla turystyki, jak i dla funkcjonowania kolei linowej: przy zbyt silnie wiejącym wietrze najpierw zatrzymywane są koleje krzesełkowe, a potem – kolej kabinowa (…) W maju 1968 roku odnotowano w Tatrach huraganowy wiatr halny, wiejący z prędkością ok. 300 km/godz., który spowodował ogromne, do dziś nie zagojone rany w drzewostanie tatrzańskim. Warto przy tym pamiętać, że choć w dolinach halny jest wiatrem ciepłym i suchym, na grani tatrzańskiej jest tak samo zimny, jak inne wiatry i potrafi wydrzeć z turysty całe ciepło, powodując wręcz zagrożenie dla życia (…)

Józef Nyka, Tatry Polskie. Przewodnik. Warszawa 1990

Kolejką Kasprowy Wierch

(…) Liny rozpięte są zrazu nad lasami Dol. Bystrej, na której szerokim dnie wyraźnie zaznaczają się wały moren bocznych. Po lewej jaśnieje Dol. Jaworzynka, po prawej widać pod Krokwią (1378 m) drewniany klasztor Albertynek, a dalej – Kalatówki z hotelem PTTK. W górze odbudowany po pożarze w roku 1977 zespół klasztorny braci albertynów. Z okien widać ślady zniszczeń poczynionych w lasach Dol. Bystrej przez wichurę 6 V 1968 r. W pobliżu III podpory mijają się wagoniki. Widać już całą Dol. Kondratowi, u stóp Kalackiej Turni (1383) srebrzy się Wywierzysko Kalackie. Po wsch. stronie wzrok przyciąga biały mur Kasprowskich Turni. Pierwszy odcinek ma 2000 m długości i pokonuje wysokość 300 m – jego średni spadek wynosi 17 %. Po 7 min jazdy kolejka zwalnia – na wapieniach o prawej kwitną latem dorodne szarotki.

Myślenickie Turnie (1352). Wapienne wypiętrzenie w pn. ramieniu Kasprowego Wierchu. Pośrednia stacja, mieszcząca siłownie dla obydwu odcinków. Przesiadanie.

Na Myślenickich Turniach trasa kolejki zmienia kierunek o 30 stopni, wiodąc nad lasami Dol. Goryczkowej, w górze rozwidlonej w 2 kotły polodowcowe. Długość górnego odcinka wynosi 2290 m, a różnica wysokości 610 m, średnie nachylenie wzrasta więc do 20%. Piękny widok na Halę Kondratową z Giewontem (1895 m) i bocznymi dolinami, podchodzącymi pod grzbiet główny. W Dol. Goryczkowej widać trasę wyciągu, a także Niżnią Goryczkową Mówień, na której 2 III 1956 r. lawina z Kondratowego Wierchu zniszczyła schronisko, grzebiąc dwoje gospodarzy i 3 żołnierzy WOP. – Liny przechodzą teraz skosem przez grzbiet – ponad wysokogórską z wyglądu Dol. Suchą Kasprową. Tuż z prawej obrywają się skały – granitowe już (a ściślej – granitoidowe), gdyż jest to rejon “krystalicznej wyspy Goryczkowej”. W dole przesuwa się kamieniste dno Dol. Suchej Kasprowej, stanowiącej klasyczny kocioł polodowcowy. Trasa kolejki osiąga tu maksymalne wzniesienie nad teren: 180 m. Do górnej stacji dobijamy obok igły skalnej zw. Palcem.

Dzięki trudnej dostępności, Dol. Sucha Kasprowa zachowała charakter naturalny. Ostały się tu piękne lasy świerkowe, przy czym świerczyny przechodzą w laski limbowe, tworzące klimatyczną górną granicę lasu. Na obszarze 70 ha rośnie tu ok. 350 limb. Nie zmienione przez człowieka są łany kosodrzewin. W dolnej części doliny przez płaszcz lasów przebijają kształtne girlandy moren bocznych i czołowych.

Kazimierz Przerwa Tetmajer

Z Kasprowego Wierchu

Brązowozłotym liściem błyszczą się skorusze
głęboko zagęstwionej Wierchcichej Dolinie;
wkoło gładkich uboczy olbrzymie pustynie,
Okryte przez pożółkłozłotej trawy plusze.

Wiatr. Huczą zamgławione nad wierchami głusze.
słońce ma blask ołowiu – wtem z południa płynie
biały, podarty obłok – rozwiał w chmur głębinie
olśniewających blasków pełne pióropusze.

W śnieżnomodro-ognistych barw fosfor się mieni,
pali się na powietrzu i jak szmat płomieni
wznosi się i zwisa wśród otchłani mglistej.

A od północy błękit krysztalno-przejrzysty.
Cud błękitu! W mgieł wpłynął sine fijolety
I objął w blask dalekich gór złociste grzbiety.

Print Friendly, PDF & Email

You don't have permission to register