Odpady, jedno z największych zagrożeń dla środowiska

zagrożenia dla środowiska

Mówiąc o wpływie odpadów na środowisko zazwyczaj analizujemy przypadki związane ze skażeniem wód, powietrza lub gleby przez dzikie wysypiska śmieci. Słyszymy o pozostawionych w lesie opakowaniach po farbach, lekach, nawozach czy innych środkach chemicznych, które uwalniają szkodliwe substancje. Tymczasem zwykły słoik albo puszka po napoju również stanowi śmiertelne zagrożenie dla środowiska. Przede wszystkim dla zwierząt.

Chyba każdy słyszał o pożarze lasu wywołanym przez wyrzucone niefrasobliwie butelkę albo niedopałek papierosa. Te tragiczne skutki zaśmiecania środowiska są powszechnie znane. Cieszy fakt, że coraz więcej osób zwraca uwagę na to, by nie pozostawiać po sobie śmieci na ścieżkach czy szlakach.

Jednak nawet wyrzucanie odpadów do koszy rozstawionych w parkach i lasach stwarza problemy. Zawartością pojemników interesują się bowiem zwierzęta. Ptaki i ssaki zwabione zapachem resztek rozrzucają śmieci na zewnątrz. Wygrzebują „smakowite kąski”, które nierzadko trafiają do ich żołądków wraz z kawałkami opakowań, najczęściej plastikowych. W efekcie zwierzęta chorują, a nawet umierają. Ale to nie wszystko.

Inny istotny problem związany z poszukiwaniem pokarmu wśród pozostawionych przez człowieka resztek to zmiana nawyków żywieniowych. Dotyczy on np. lisów i niedźwiedzi, które wyspecjalizowały się w pozyskiwaniu pożywienia z koszy i pojemników na śmieci. Przetworzone, „ludzkie” jedzenie nie służy im tak jak to, które mogą znaleźć w naturze.

Odpady – śmiertelna pułapka

Odpady w środowisku: słoiki, puszki, a także inne opakowania po napojach i żywności, stanowią śmiertelną pułapkę dla zwierząt na całym świecie. Giną przez nie owady, ptaki, ryby, płazy i gady, a także mniejsze i większe ssaki: szopy, sarny, niedźwiedzie, psy i koty.

Niewiele osób zdaje sobie sprawę z tej formy oddziaływania odpadów na środowisko. A jest to tym większy problem, że opakowania po jedzeniu należą do najczęściej wyrzucanych śmieci.

Owady, płazy i gady oraz małe ssaki, zwabione resztkami jedzenia lub napoju, często wchodzą do pojemnika, a później nie potrafią się z niego wydostać. Pozostawiona butelka po jakimś czasie staje się cmentarzyskiem żuków, mrówek oraz pająków.

Ludzkie śmieci problemem zwierząt

Badaniem wpływu zaśmiecania lasów na zwierzęta zajmuje się od 2018 roku zespół naukowców z Uniwersytetu Wrocławskiego. W ramach swojej pracy stara się oszacować śmiertelność i różnorodność gatunków narażonych na śmierć w butelkach i puszkach po napojach. W tym celu uczeni analizowali m.in. dane dostępne w Internecie.

Co jakiś czas pojawiają się tam doniesienia o zwierzętach, które utknęły w porzuconych przez ludzi pojemnikach. W mediach społecznościowych znaleźć można makabryczne zdjęcia łosi, niedźwiedzi czy fok z kończynami lub głowami uwięzionymi w słoiku. Naukowcy z Wrocławia zebrali łącznie ponad 500 doniesień o takich przypadkach. Pochodziły one z 51 krajów.

Dlaczego zwierzęta giną przez nasze śmieci?

Zachowanie zwierząt można wytłumaczyć tym, że nie wykształciły one odpowiedniej reakcji na kontakt z materiałami wytworzonymi przez człowieka. Odpady są często mylone z jedzeniem. Ptaki traktują je jako materiał budulcowy swoich gniazd.

W efekcie wiele piskląt ginie wskutek zaplątania w sznurki bądź żyłki. Nitki wpijają się mocno w ich skórę i blokują dopływ krwi do kończyn. Prowadzi to do zakażenia, które często kończy się okaleczeniem lub śmiercią młodych.

Sarny czy jelenie także cierpią z powodu poroży uwięzionych w zwojach linek albo drutu, pozostawionych na dzikich wysypiskach śmieci. Zdarza się również, że zwierzęta giną z głodu, ponieważ ich żołądki, wypełnione plastikowymi odpadkami, nie są w stanie przyjąć właściwego pokarmu.

Zanieczyszczenia odpadami – jak z nimi walczyć?

Zamiast wyrzucać opakowania i resztki do kosza albo – co gorsze – zostawiać je na ścieżce w lesie, zabierzmy butelki, puszki, foliowe torebki i zużyte chusteczki do domu. Poddajmy je segregacji i umieśćmy w pojemnikach, do których nie mają dostępu dzikie zwierzęta.

Edukacja ekologiczna i świadomość zagrożeń dla środowiska, wynikających z naszych codziennych zachowań, ma ogromne znaczenie dla przyszłości całej planety. Każdy z nas może pomóc w zachowaniu czystości i bioróżnorodności środowiska naturalnego.

Wystarczy zabierać swoje śmieci ze sobą. Podczas codziennych spacerów z psem albo weekendowych wypadów z rodziną warto mieć przy sobie kilka par rękawiczek i worki na odpady. W ten sposób połączymy przyjemne z pożytecznym – pobyt na świeżym powietrzu i zbieranie śmieci z korzyścią dla środowiska.

Można też wziąć udział w zorganizowanej akcji sprzątania pobliskiego lasu, parku czy terenu położonego nad wodą. Stowarzyszenie Czysta Polska prowadzi trzy tego typu projekty: „Czyste Tatry”, „Czysty Bałtyk” i „Czyste Lasy”. Biorą w nich udział dorośli, a także młodzież szkolna oraz dzieci.

Każdego roku wolontariusze zbierają tony śmieci. Są wśród nich także odpady wielkogabarytowe – meble, sprzęt AGD, części samochodowe itp. To pokazuje, jak wiele jest jeszcze do zrobienia w obszarze zanieczyszczenia odpadami. Zacznijmy działać już dziś!

Przewiń do góry